Een zoemende of trillende airco kan je wooncomfort en nachtrust flink verstoren. Gelukkig is er vaak een oplossing. In deze gids ontdek je precies waar dat geluid vandaan komt en hoe je het effectief vermindert—van simpele doe-het-zelf checks tot professionele trillingsdempers en geluiddempende omkastingen.
We geven je ook een eerlijk beeld van de kosten, de invloed op het rendement van je airco en waar je rekening mee moet houden qua vergunningen. Om je een richtlijn te geven: een goed werkende binnenunit zit meestal tussen de 25–45 dB, terwijl een buitenunit gemiddeld 45–65 dB produceert. Maakt jouw toestel meer lawaai? Met de tips in dit artikel weet je direct of een simpele onderhoudsbeurt volstaat of dat er een technische ingreep nodig is.
Wat je moet weten over airco-geluid
Geluidsoverlast bij airco’s wordt doorgaans veroorzaakt door vier factoren: de compressor, de ventilator, mechanische trillingen of de luchtstroming zelf. Een vakkundige plaatsing is cruciaal om dit geluid tot een minimum te beperken. Zo garandeer je niet alleen je eigen comfort en voldoe je aan de EPB-eisen, maar voorkom je ook dat je buren last van je hebben.
Snelle doe-het-zelf tips om direct geluid te verminderen
Snelle check: Wil je direct resultaat zonder kosten? Begin dan met deze praktische controles. Vaak zijn het kleine dingen zoals vervuiling of instellingen die onnodig lawaai veroorzaken.
1. Filters controleren en reinigen
Open de binnenunit volgens de handleiding. Haal de filters eruit, maak ze schoon met de stofzuiger of spoel ze af met lauw water en laat ze volledig drogen. Een schoon filter verbetert de luchtstroom direct en zorgt dat de ventilator minder hard hoeft te werken. Dit voorkomt dat je airco gaat klinken als een stofzuiger die overuren draait.
2. Luchtinlaten en buitenunit vrijmaken
Zorg voor voldoende vrije ruimte rondom de buitenunit. Verwijder bladeren, takken of vuil dat tegen het rooster waait en de luchtstroom blokkeert. Controleer meteen even of de beugels nog stevig vastzitten en of je geen zichtbare trillingen ziet aan de kast. Dit vermindert turbulentie en rammelende contactgeluiden.
3. Binnenunit afstellen (richting lamellen)
Kijk goed naar de stand van de uitblaaslamellen. Richt ze zo dat de lucht vrij de kamer in kan stromen en niet direct tegen een muur, kast of plafond botst. Fabrikanten zoals Daikin geven aan dat een optimale, vrije luchtstroom turbulentie – en dus geluid – aanzienlijk vermindert.
4. ‘Quiet mode’ of nachtstand gebruiken
Heb je even niet het maximale vermogen nodig? Activeer dan de stille modus of nachtstand via je afstandsbediening of app. Dit verlaagt het toerental van de ventilator en de compressor. Je levert iets in op koelsnelheid, maar krijgt er een veel rustigere omgeving voor terug.
5. Visuele check op spanning en kabels
Doe een veilige, visuele inspectie. Zie je loshangende kabels, schroeiplekken of hoor je een abnormale brom? Raak niets aan, maar schakel een expert in. Elektrische metingen en interne reparaties zijn werk voor een erkende koeltechnieker.
Overzicht van de maatregelen
| Stap |
Tijd |
Moeilijkheid |
Verwachte geluidswinst |
| 1. Filters reinigen |
10-30 min |
Eenvoudig |
Merkbaar minder geraas |
| 2. Buitenunit vrijmaken |
10-45 min |
Licht |
Minder turbulentie |
| 3. Lamellen afstellen |
5-15 min |
Eenvoudig |
Rustigere luchtstroom |
| 4. Quiet mode |
1-2 min |
Zeer eenvoudig |
Duidelijk stiller |
| 5. Visuele check |
10-30 min |
Gemiddeld |
Variabel |
Kleine controles besparen vaak een hoop herrie en verbeteren direct je comfort. Blijf je last houden van trillingen of vreemde geluiden na deze stappen? Dan is het tijd voor een professionele blik.
Anti-vibratiemaatregelen en correcte montage
Trillingen zijn vaak de onzichtbare boosdoener bij geluidsoverlast. Als een buitenunit strak tegen de muur of op een hard dak staat zonder demping, werkt je hele woning als een klankkast die het geluid versterkt.
Om dit op te lossen, is een ‘ontkoppelde’ montage essentieel. Voor de meeste woningen volstaan neopreen rubberen blokken of trillingsdempers onder de poten van de unit. Hangt de unit aan de gevel of staat hij op een balkon? Dan zijn specifieke veerophangingen vaak effectiever om dat typische, laagfrequente gebrom te absorberen voordat het de muur raakt.
Twijfel je over de juiste aanpak? Tijdens een plaatsbezoek kan een installateur precies meten waar de resonantie ontstaat en bepalen of rubbers volstaan of dat zwaardere vering nodig is.
Geluidsdempende omkastingen en isolatiematerialen
Soms is alleen trillingsdemping niet genoeg en moet je het geluid bij de bron isoleren. In België zijn materialen zoals Akotherm Basic D40, Merfopol-schuimen en akoestische panelen populaire keuzes.
Het geheim van een goede omkasting zit in de combinatie: je gebruikt absorptie (zacht materiaal aan de binnenkant) om het geluid te ‘slikken’ en massa (een zware, stevige buitenplaat) om het geluid tegen te houden. Zo voorkom je dat de buren jouw compressor als wekker gebruiken, zonder dat je de luchtstroom van de airco ‘wurgt’.
Welk materiaal kies je?
De keuze hangt af van de frequentie van het geluid en de beschikbare ruimte.
- Akotherm Basic D40: Dit materiaal is uitstekend geschikt om zowel laagfrequent gebrom als hoogfrequente windruis te dempen. Het heeft een nette afwerking en scoort goed op midden- en hoge frequenties. Het werkt het best als je het combineert met een stevige buitenbeplating.
- Merfopol en noppenschuim: Heb je een krappe ruimte of lastige hoeken? Dan zijn deze schuimen handig omdat ze licht en makkelijk vormbaar zijn. Ze zijn goed in het breken van geluidsreflecties. Let wel op: zonder beschermende omkasting zijn ze buiten minder duurzaam dan harde platen.
Waar moet je op letten bij een omkasting?
Een omkasting mag de werking van de airco nooit belemmeren. De unit heeft frisse lucht nodig om te koelen. Houd daarom altijd de volgende regels aan:
- Zorg voor 300–500 mm vrije ruimte bij de luchtinlaat.
- Houd minstens 500 mm vrij boven de unit voor warmteafvoer.
- Zorg dat panelen afneembaar zijn voor toekomstig onderhoud.
Twijfel je over het ontwerp of de lokale vergunningsregels? Laat dan een expert meekijken. Een vakkundig ontwerp garandeert dat je airco stil wordt, zonder dat je energierekening stijgt door een gebrek aan lucht.
Luchtstroom optimaliseren: roosters, lamellen en plaatsing
Een soepele, ongehinderde luchtstroom is de sleutel tot een stille airco. Hoe minder weerstand de lucht ondervindt, hoe lager de ventilator hoeft te draaien en hoe minder ‘windruis’ (turbulentie) er ontstaat. Fabrikanten zoals Daikin benadrukken in hun handleidingen dat een vrije doorstroming het geluidsniveau direct verlaagt.
Instelbare lamellen: stuur het geluid weg
- Richt diagonaal: Door de lamellen niet recht naar voren, maar diagonaal te zetten, verminder je de harde frontale luchtstroom.
- Vermijd zit- en slaapzones: Richt de luchtstroom nooit direct op de bank of het bed. Dit voelt niet alleen onaangenaam (tocht), maar klinkt ook luider.
- Houd ze schoon: Vuile lamellen zorgen voor weerstand. Maak ze regelmatig schoon, want vuil verhoogt de ventilatorsnelheid en dus het lawaai.
Geluidsabsorberende roosters
- Kies het juiste materiaal: Perforatieroosters met daarachter akoestisch schuim werken goed.
- Pas op voor verstikking: Kies nooit voor dichte materialen die de unit ‘wurgen’. Als de airco zijn warmte niet kwijt kan, gaat hij juist harder (en luider) draaien.
De ideale plaatsing van de buitenunit
- Vermijd hoeken: Plaats een buitenunit nooit in een krappe nis of hoek. De muren weerkaatsen het geluid, waardoor het versterkt wordt als in een klankkast.
- Vrijstaand en op hoogte: Zet de unit bij voorkeur vrijstaand, iets boven het maaiveld, zodat de lucht rondom vrij weg kan.
- Afstand tot de slaapkamer: Elke meter extra afstand tot een slaapkamerraam levert winst op.
- Verstrooi het geluid: Plaats de unit liever bij een schutting met planten. Groen ‘breekt’ de geluidsgolven.
Onderhoud en technische oorzaken van lawaai
Een goed onderhouden airco is een stille airco. Na verloop van tijd kunnen technische mankementen voor onnodig lawaai zorgen. Denk bijvoorbeeld aan versleten lagers die een schurend geluid maken, of vuil op de ventilatorbladen waardoor de ventilator uit balans raakt en gaat trillen.
Ook het koelmiddelniveau speelt een rol: te weinig koelmiddel kan leiden tot borrelende of sissende geluiden in de leidingen. Soms kan zelfs een simpele firmware-update de aansturing van de compressor optimaliseren, waardoor deze rustiger draait.
Welke airco’s zijn het stilst en waarom?
Niet elke airco is gelijk. Het geluidsniveau wordt voor een groot deel bepaald door de technologie die in de buitenunit zit.
Inverter-technologie: de stille standaard
Vroeger sloegen airco’s constant aan en uit: vol vermogen blazen, en dan weer stilte. Dat ‘aan-uit’-moment zorgde voor veel lawaai. Een moderne inverter-airco werkt als een dimmer: de compressor past zijn snelheid traploos aan. Is de kamer op temperatuur? Dan draait hij heel zachtjes op de achtergrond verder.
Dubbele compressoren (Twin Rotary)
Wil je het neusje van de zalm? Kijk dan naar units met een dubbele compressor. Hierbij werken twee compressorkamers in tegenfase, waardoor ze elkaar perfect in balans houden. Dit heft trillingen bijna volledig op.
Kosten, tijdsindicatie en vergunningen
Wat kost stilte nu eigenlijk? Dat hangt volledig af van de oorzaak en de gekozen oplossing.
- Doe-het-zelf (€50 – €300): Antivibratie-rubbers, dempingsmatten of eenvoudige afscherming.
- Professionele omkasting (€500 – €1.500): Maatwerk met speciale akoestische panelen en roosters.
- Grote ingrepen of verplaatsing (vanaf €2.000): Verplaatsing naar dak of tuin, of bouwkundige aanpassingen.
Let op: Woon je in een appartement? Check altijd bij de VME voordat je een omkasting plaatst.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Hoeveel decibel produceert een standaard buitenunit en wanneer is dat storend?
Een standaard buitenunit produceert typisch tussen de 45 en 65 dB op één meter afstand. Op grotere afstand neemt dit geluid snel af, maar let op: muren kunnen het geluid weerkaatsen. In woonwijken wordt geluid boven de 45 dB in de avond of nacht vaak als hinderlijk ervaren. Merk je dat de buren klagen of slaap je zelf slecht door het gezoem? Dan is een technische beoordeling aan te raden.
Kan ik zelf geluidsisolatie aanbrengen zonder de efficiëntie te verminderen?
Ja, dat kan. Je kunt bijvoorbeeld geluidsabsorberende panelen op de muur achter de unit plaatsen om reflecties te dempen. Let wel goed op: je mag de ventilatieopeningen of de warmtewisselaar (de lamellen) nooit blokkeren. Als de airco zijn lucht niet kwijt kan, daalt het rendement en gaat hij juist harder draaien.
Wanneer zijn trillingsdempers voldoende en wanneer heb ik een omkasting nodig?
Hoor je vooral een laag gebrom of gedreun dat doorklinkt in de muur? Dan zijn trillingsdempers (rubbers of veren) vaak de oplossing voor het contactgeluid. Hoor je vooral het geblaas van de ventilator (luchtgeluid)? Dan is een geluiddempende omkasting effectiever.
Heeft de ‘stille modus’ nadelige effecten op het rendement?
De stille modus verlaagt het toerental, waardoor het systeem iets trager werkt; het duurt dus langer voordat je kamer ijskoud of warm is. Het advies is simpel: gebruik de stille modus ’s nachts of als je rustig tv kijkt, en zet hem op de normale stand als je de kamer snel op temperatuur wilt brengen.
Heb ik een vergunning nodig voor een omkasting rond de buitenunit?
Voor een vrijstaande woning in Vlaanderen is meestal geen vergunning nodig, zolang je binnen de perceelgrenzen blijft. Woon je in een appartement? Dan heb je bijna altijd toestemming nodig van de VME (Vereniging van Mede-Eigenaars), omdat een omkasting het aanzicht van de gevel verandert.
Wat kost professionele geluidsdemping ongeveer?
Kleine ingrepen, zoals het plaatsen van professionele trillingsdempers, kosten vaak enkele honderden euro’s. Voor een maatwerk omkasting (inclusief montage en akoestische panelen) moet je rekening houden met een bedrag tussen de €700 en €3.000, afhankelijk van de grootte en bereikbaarheid.
Helpt onderhoud echt tegen geluidsoverlast?
Absoluut. Veel lawaai ontstaat door achterstallig onderhoud: vervuilde filters zorgen voor weerstand (geblaas), en vuil op de ventilatorbladen zorgt voor onbalans (getril). Fabrikanten raden een jaarlijkse controle aan. Met een onderhoudscontract voorkom je dat je airco elk jaar luidruchtiger wordt.
